Rota Defteri
Bender
ŞEHİR REHBERİ

Bender

Bender için gezilecek yerleri keşfet, şehri tanı ve seyahat sürene uygun rotanı oluştur.

ÜLKEMoldova
NÜFUS110.175
SAAT DİLİMİGMT+02:00
ŞEHİR HAKKINDA

Bender'i tanı

Bender, Moldova içinde keşfedilmeye değer destinasyonlardan biridir. Mahalleleri, yerel kültürü, mimarisi ve gündelik yaşamıyla yalnızca gezilecek yer listesinden daha fazlasını sunar.

Bu rehberi şehrin temel yapısını anlamak, ne kadar zaman ayıracağına karar vermek ve daha verimli bir gezi planı oluşturmak için kullanabilirsin.

KITAAvrupa
NÜFUS110.175
RAKIMMevcut değil
KOORDİNATLAR46.83, 29.48

Keşif Haritası

Bender gezilecek yerler

Şehrin önemli tarihi yerlerini, müzelerini ve turistik noktalarını keşfet.

01

Bender hakkında bilinmesi gerekenler

Bender, Moldova'nın doğusunda, Dinyester nehrinin batı kıyısında yer alan ve tarihi dokusuyla dikkat çeken stratejik bir yerleşim merkezidir. Coğrafi olarak Transdinyester bölgesinin sınırları içerisinde bulunsa da, hem Kişinev'e hem de Odessa güzergahına yakınlığıyla bölgesel ticaretin ve kültürlerin kesişim noktasında durur. Şehir, Osmanlı döneminden kalma devasa Bender Kalesi ve anıtsal Sovyet dönemi mimarisiyle ziyaretçilerine zaman içinde benzersiz bir yolculuk vadeder.

Yerel yaşam, nehir kıyısındaki yeşil parklar, sakin sokaklar ve hareketli pazar yerleri etrafında şekillenir; bu da buraya gelenlere endüstriyel bir şehirden çok huzurlu bir nehir kenarı kasabası hissi verir. Bender'in mahalleleri, geniş bulvarları ve mütevazı konut dokusuyla eski Sovyet şehir planlamasının izlerini hâlâ belirgin bir şekilde taşımaktadır. Tarihi sokaklarında yürürken, farklı etnik kökenlerin ve dillerin bir arada oluşturduğu o kendine has kültürel mozaiği yakından gözlemleme şansı bulursunuz.

Şehir merkezi, yayaların rahatça gezebileceği kompakt bir yapıya sahip olduğundan önemli noktalara yürüyerek ulaşmak son derece kolaydır. Nehir kenarındaki yürüyüş yolları, özellikle gün batımında hem yerel halkın hem de şehri keşfeden gezginlerin akın ettiği popüler buluşma noktalarındandır. Bender, büyük metropollerin gürültüsünden uzakta, Doğu Avrupa'nın az bilinen tarihi katmanlarını solumak isteyenler için sıra dışı bir seyahat rotası sunar.

Bu coğrafyanın karmaşık siyasi yapısı, şehre gelen ziyaretçiler için onu sıradan bir turizm destinasyonundan çok daha merak uyandırıcı kılmaktadır. Bender'i ziyaret ederken, yerel halkın günlük yaşamına tanıklık etmek ve nehir kıyısındaki sakin atmosferin tadını çıkarmak gezinizin en akılda kalıcı kısmı olacaktır. Şehrin genel görünümünü tam anlamıyla kavrayabilmek için hem kaleyi hem de ara sokaklardaki gizli detayları içeren yavaş tempolu bir keşif planı yapmalısınız.

02

Bender için en uygun zaman

Bender'e ulaşım genellikle ülkenin başkenti Kişinev üzerinden sağlanır ve bu rota uluslararası seyahat edenler için en pratik seçenektir. Kişinev Uluslararası Havalimanı'na indikten sonra, şehir merkezindeki otobüs terminaline geçerek Bender yönüne hareket eden düzenli minibüslere binebilirsiniz. Yolculuk, trafik durumuna ve yol şartlarına bağlı olarak yaklaşık bir saat sürer ve bölge coğrafyasını izlemek için keyifli bir fırsat sunar.

Alternatif olarak Kişinev tren istasyonundan hareket eden banliyö trenleri de Bender'e ekonomik ve nostaljik bir ulaşım alternatifi sağlamaktadır. Ancak tren seferleri dönemsel olarak değişebileceğinden, yola çıkmadan önce güncel hareket saatlerini yerel kaynaklardan mutlaka teyit etmeniz önerilir. Sınır bölgesindeki geçişlerde ve kontrol noktalarında resmi prosedürlerin uygulanabileceğini unutmamalı, kimlik ve pasaport belgelerinizi her daim yanınızda bulundurmalısınız.

Özel araç kiralayarak seyahat etmeyi tercih edenler için Kişinev-Bender karayolu oldukça düzgün ve sürüş açısından elverişlidir. Yol boyunca karşınıza çıkacak tabelaları takip ederek şehre sorunsuz bir şekilde varabilir, araç park etme konusunda büyük şehirlerdeki gibi sorunlar yaşamazsınız. Sınır geçişleri ve idari bölgeler arasındaki düzenlemeler zaman içinde güncellenebildiğinden, en güncel seyahat koşullarını resmi mercilerden öğrenmek güvenliğiniz açısından önemlidir.

Toplu taşıma ile seyahat ederken yanınızda yerel para birimi bulundurmak bilet ödemelerinde işinizi büyük ölçüde kolaylaştıracaktır. Minibüs şoförleri genellikle küçük nakit ödemeleri tercih ettiği için biniş öncesinde bozuk para hazırlamakta fayda vardır. Ulaşım planlamanızı esnek tutmak, olası tarife değişikliklerine karşı sizi hazırlıklı kılacak ve seyahatinizi çok daha konforlu hale getirecektir.

03

Bender ulaşımı ve rota planlaması

Bender'i keşfetmek için en elverişli dönemi seçmek, açık hava aktivitelerinden alacağınız keyfi doğrudan etkileyen önemli bir unsurdur. İlkbahar aylarında, özellikle mayıs ve haziran döneminde doğanın uyanışıyla birlikte şehirdeki parklar ve nehir kıyıları harika bir görünüme kavuşur. Bu aylarda sıcaklıklar ne çok yüksek ne de gezginleri yoracak kadar düşüktür; böylece Bender Kalesi'ni ve tarihi kalıntıları rahatça gezebilirsiniz.

Yaz mevsimi oldukça sıcak geçebilir, ancak Dinyester nehrinin serin esintisi ve gölgelik dinlenme alanları bu sıcak dönemi oldukça çekilir kılar. Temmuz ve ağustos aylarında şehri ziyaret ediyorsanız, öğle saatlerindeki güneşten kaçınarak gezilerinizi sabah ve akşama doğru planlamanız akıllıca bir strateji olacaktır. Yerel festivaller ve açık hava etkinlikleri de genellikle yaz aylarında yoğunlaştığı için kültürel hayatı yakından görmek adına bu dönem avantajlıdır.

Sonbahar ayları, yaprakların sarıya ve kızıl tonlarına büründüğü eylül ile ekim geçişlerinde şehre ayrı bir romantik hava katar. Bu dönemde turist yoğunluğu azaldığı için popüler noktaları daha sakin bir ortamda gezebilir, yerel halkla daha rahat iletişim kurabilirsiniz. Kış mevsimi ise soğuk ve karlı geçebilir; ancak kar altındaki Bender Kalesi fotoğraf tutkunları için eşsiz kareler yakalama fırsatı sunar.

Hangi mevsimi seçerseniz seçin, gitmeden önce hava tahmin raporlarını incelemek ve buna uygun kıyafetler seçmek konforunuzu artıracaktır. Özellikle ilkbahar ve sonbahar seyahatlerinde ani hava değişimlerine karşı yanınızda mutlaka hafif bir rüzgarlık bulundurmalısınız. Mevsimsel geçişlerdeki tatil ve çalışma saati değişikliklerini ilgili resmi veya yerel kaynaklardan kontrol etmek seyahat planınızı kusursuz kılacaktır.

04

Bender konaklama rehberi

Bender'de konaklama seçenekleri, büyük başkentlerdeki uluslararası zincir otellerden ziyade daha samimi ve butik işletmelerden oluşur. Şehir merkezinde veya nehir kenarına yakın konumlarda yer alan oteller, tarihi mekanlara ve ana bulvarlara yürüme mesafesinde olmasıyla öne çıkar. Bu tesisler genellikle misafirlerine ev sıcaklığında bir ortam sunarak bölgenin yerel misafirperverliğini yakından deneyimlemenize olanak tanır.

Daha ekonomik bir alternatif arayan gezginler için şehirde hizmet veren aile işletmesi pansiyonlar ve temiz apart daireler bulunur. Bu konaklama türleri, özellikle uzun süreli kalanlar veya yerel mahalle kültürünü birebir yaşamak isteyenler için oldukça uygundur. Konaklayacağınız tesisi seçerken merkezi noktalara ve toplu taşıma duraklarına olan yakınlığını dikkate almanız şehir içi hareketliliğinizi kolaylaştıracaktır.

Konaklama rezervasyonunuzu yapmadan önce tesisin sunduğu olanakları, iptal koşullarını ve ödeme yöntemlerini dikkatlice incelemeniz faydalı olacaktır. Bazı küçük oteller yalnızca yerel para birimiyle nakit ödeme kabul edebileceğinden, bu tür finansal detayları önceden netleştirmek sürprizlerin önüne geçecektir. Otel personeli genellikle bölge hakkında rehberlik etmeye heveslidir; bu nedenle çevredeki gizli lezzet duraklarını onlara sormaktan çekinmeyin.

Yoğun seyahat sezonlarında veya yerel etkinlik dönemlerinde konaklama tesislerinde doluluk oranları artabileceği için erken rezervasyon yapmak hayat kurtarıcıdır. Kalacağınız yeri belirlerken güncel müşteri yorumlarını okumak ve işletmeyle doğrudan iletişim kurmak beklentilerinize en uygun yeri bulmanızı sağlar. Güvenli, temiz ve merkezi bir bölgede konaklamak Bender seyahatinizin genel kalitesini doğrudan yukarı çekecektir.

05

Bender gezilecek yerler

Bender içinde seyahat etmek, şehrin kompakt yapısı sayesinde oldukça kolay ve zahmetsiz bir deneyim sunar. Şehrin ana caddeleri ve tarihi noktaları birbirine yürüme mesafesinde olduğundan, hava koşulları elverdiği sürece yürümek en iyi keşif yöntemidir. Yürüyüş yaparken aynı zamanda yerel mimariyi, eski binaları ve mahallelerin günlük koşturmacasını yakından gözlemleme fırsatı elde edersiniz.

Daha uzak noktalara gitmek veya yorgunluk atmak istediğinizde şehir içi minibüs hatları, nam-ı diğer marshrutkalar devreye girer. Bu minibüsler şehrin hemen hemen her köşesine ekonomik fiyatlarla sık seferler düzenler, ancak hat numaraları ve güzergahlar bazen karmaşık gelebilir. Binmeden önce şoföre gideceğiniz yeri söylemek ve doğru araca bindiğinizden emin olmak en güvenli yöntemdir.

Şehirde taksi bulmak da oldukça kolaydır ve kısa mesafeli yolculuklar için bütçe dostu bir alternatif oluşturur. Taksiye binmeden önce şoförle ücret konusunda anlaşmak ya da taksimetre açılmasını istemek olası yanlış anlamaları önlemek adına önemlidir. Yerel taksi uygulamalarını kullanmak da bazı durumlarda işinizi kolaylaştırabilir, ancak her operatörün kapsamı farklılık gösterebilir.

Toplu taşıma araçlarında bilet veya nakit ödeme kuralları güncellenebildiği için güncel yerel uygulamaları takip etmekte fayda vardır. Ulaşım planınızı yaparken günün yoğun saatlerini hesaba katmak, trafikte veya duraklarda fazladan zaman kaybetmenizi engeller. Bender'in sokaklarında kaybolma korkusu yaşamadan yürümek ve yerel taşıma araçlarını denemek bu şehrin ruhunu anlamanın en doğal yoludur.

06

Bender mutfağı

Bender mutfağı, Moldova, Rus ve Doğu Avrupa geleneklerinin harmanlandığı zengin ve doyurucu lezzetler barındırır. Şehirdeki yerel restoranlarda ve geleneksel lokantalarda tatmanız gereken en önemli yemeklerin başında mısır unundan yapılan polenta gelir. Genellikle ekşi krema, peynir ve et yemekleriyle birlikte servis edilen bu geleneksel lezzet damaklarda kalıcı bir tat bırakır.

Hamur işi severler için içi patates, mantar veya meyve dolgulu geleneksel mantılar olan pelmeni ve vareniki mutlaka denenmelidir. Nehir kenarındaki balık restoranlarında ise Dinyester nehrinden çıkan taze balıklarla hazırlanan yerel tarifleri tatma şansını bulabilirsiniz. Yemeklerin yanında ikram edilen ev yapımı kompostolar ve bölgesel fermente içecekler bu zengin sofraları mükemmel bir şekilde tamamlar.

Şehirdeki yerel pazarları ziyaret etmek, bölgenin taze sebzelerini, meyvelerini ve el yapımı peynirlerini yakından görmek için harika bir fırsattır. Pazarlarda satılan yerel ekmekler ve bal çeşitleri, hem seyahat sırasında atıştırmalık olarak hem de sevdiklerinize hediye etmek için harika seçeneklerdir. Yemek kültürünü keşfederken esnaf lokantalarını tercih etmek hem bütçenizi korur hem de otantik tatlarla buluşmanızı sağlar.

Gastronomi deneyiminizi tamamlamak için geleneksel tatlıları ve bal bazlı hamur işlerini de mutlaka denemelisiniz. Restoranlarda servis porsiyonları genellikle doyurucu olduğundan sipariş verirken bunu göz önünde bulundurmanız önerilir. Gıda alerjileri veya özel diyet gereksinimleriniz varsa, sipariş vermeden önce malzemeler hakkında bilgi istemek her zaman için en güvenli yoldur.

07

Bender için faydalı bilgiler

Bender'de alışveriş deneyimi, büyük alışveriş merkezlerinden ziyade yerel dükkanlar, el sanatları tezgahları ve hareketli pazarlar etrafında şekillenir. Şehrin ana pazarlarında geleneksel el dokuması tekstil ürünleri, ahşap oyması hediyelikler ve yerel seramikler bulabilirsiniz. Bu özgün eşyalar, seyahatinizden geriye kalan kalıcı hatıralar olmanın yanı sıra yerel zanaatkarları desteklemek için de anlamlıdır.

Gece hayatı açısından büyük kulüplerden ziyade sakin kafeler, nehir kenarı barları ve canlı müzik sunan samimi mekanlar ön plandadır. Akşam saatlerinde yerel halkla birlikte çay veya bölgesel içecekler eşliğinde sohbet etmek, şehrin sosyal dokusunu anlamak adına keyifli bir deneyimdir. Mekanların kapanış saatleri hafta içi ve hafta sonuna göre değişebileceğinden gece planınızı buna göre yapmalısınız.

Yıl boyunca düzenlenen çeşitli kültürel etkinlikler, halk festivalleri ve tarihi anma günleri şehre ayrı bir canlılık kazandırır. Bu etkinlikler sırasında geleneksel kıyafetler giyilir, halk dansları sergilenir ve sokaklar yerel müzik sesleriyle adeta yeniden canlanır. Seyahatinizi bu döneme denk getirebilirseniz, bölge kültürünü en saf haliyle deneyimleme şansını yakalamış olursunuz.

Alışveriş yaparken nakit para bulundurmak ve küçük esnafla pazarlık kültürüne saygılı yaklaşmak alışverişinizi keyifli kılacaktır. Etkinlik takvimleri dönemsel olarak güncellenebildiği için katılmak istediğiniz programları yerel turizm ofislerinden teyit etmeniz tavsiye edilir. Bender'in hareketli ama bir o kadar da mütevazı sosyal hayatı, her yaştan gezgine huzurlu ve samimi anlar vadeder.

08

Bender için pratik seyahat notları

Bender seyahatinizi kusursuz ve sorunsuz tamamlamak için bazı pratik detayları önceden bilmeniz ve hazırlık yapmanız gerekir. Bölgedeki para birimi ve ödeme sistemleri başkentten farklılık gösterebileceğinden yanınızda nakit bulundurmak her zaman en garanti yöntemdir. Uluslararası kredi kartları bazı büyük otellerde geçerli olsa da küçük işletmeler ve toplu taşıma yalnızca nakit kabul etmektedir.

İletişim açısından yerel bir operatörden geçici SIM kart edinmek internete erişiminizi kolaylaştıracak ve harita kullanımında hayat kurtaracaktır. Şehirdeki acil durum numaralarını, yerel polis ve sağlık birimlerinin iletişim bilgilerini telefonunuza kaydetmek güvenliğiniz için önemlidir. Dil bariyerini aşmak için çeviri uygulamalarını kullanmak veya temel Rusça kelimeleri öğrenmek yerel halkla iletişiminizi güçlendirecektir.

Vize rejimleri, resmi tatiller, sınır geçiş kuralları ve diplomatik temsilcilik bilgileri zaman içinde güncellenebileceğinden en güncel bilgileri ilgili resmi kaynaklardan kontrol edin. Seyahate çıkmadan önce kendi ülkenizin dışişleri bakanlığının seyahat uyarılarını okumak ve gerekli sigorta poliçelerini yaptırmak zorunludur. Resmi kurallara uymak ve yerel yasalara saygı göstermek, sorunsuz bir seyahat geçirmenizi sağlayacak en temel kuraldır.

Bender'in kendine has idari statüsü nedeniyle sınır kapılarındaki geçiş prosedürlerine karşı sabırlı ve hazırlıklı olmanız beklenir. Pasaportunuzu ve seyahat belgelerinizi her daim kolay erişilebilir bir yerde taşımak olası kontrollerde zaman kazandırır. Bu pratik ipuçlarını dikkate alarak yapacağınız planlama, tarihi ve kültürel zenginliklerle dolu bu eşsiz şehri kafanız rahat bir şekilde keşfetmenizi sağlayacaktır.

GEZİLECEK YERLER

Rotana eklemeye değer yerler

Şehir veritabanımızda bulunan aktif gezi noktalarından bir seçki.

Парк им. Горького
01
leisure

Парк им. Горького

Цитадель Бендерской крепости
02
historic

Цитадель Бендерской крепости

YEREL LEZZETLER

Bender yöresinde ne yenir?

Bender mutfağı, hem yerel Moldova geleneklerini hem de Doğu Avrupa, Rus ve Osmanlı lezzetlerini başarıyla harmanlayan zengin bir gastronomi kültürüne sahiptir. Dinyester Nehri'nden çıkan taze balıklar, et yemekleri, ev yapımı hamur işleri ve yerel üzüm bağlarından üretilen aromatik şaraplar sofraların baş tacıdır. Şehirdeki yerel restoranlar ve pazar yerleri, geleneksel tatları denemek ve otantik mutfak kültürünü yerinde deneyimlemek için ideal mekânlardır.

Mămăligă | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
01

Mămăligă

Mısır unundan yapılan geleneksel bir lapa türü olup genellikle ekşi krema ve yöresel peynirle servis edilir. Moldova mutfağının en karakteristik ve vazgeçilmez lezzetlerinden biridir.

Plăcinte | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
02

Plăcinte

İçine peynir, patates, lahana veya kabak eklenerek yapılan geleneksel bir kat kat hamur işidir. Hem fırında hem de tavada kızartılarak hazırlanan bu lezzet sokak lezzetlerinin başında gelir.

Sarmale | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
03

Sarmale

Asma yaprağı veya lahana yaprağına sarılan kıymalı pirinç harcının kısık ateşte uzun süre pişirilmesiyle yapılır. Yoğurt veya ekşi krema ile birlikte sıcak olarak tüketilmektedir.

Zeamă | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
04

Zeamă

Ev yapımı erişte ve taze sebzelerle zenginleştirilmiş geleneksel tavuk çorbasıdır. Genellikle üzerine ekşi krema ve kıyılmış taze otlar eklenerek sofraya getirilir.

Mititei | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
05

Mititei

Izgarada pişirilen, baharatlı kıymadan yapılan küçük ve lezzetli sosis benzeri köftelerdir. Genellikle hardal ve taze ekmek ile birlikte servis edilir.

Râul Nistru Balığı | Bender yöresel yemeği ve yerel lezzeti
06

Râul Nistru Balığı

Dinyester Nehri'nden çıkarılan taze balıkların geleneksel yöntemlerle kızartılması veya çorbasının yapılmasıyla hazırlanır. Nehir kenarındaki restoranlarda sıklıkla tercih edilir.

İLK ZİYARET

Gitmeden önce bilmen gerekenler

  1. 01

    Bender Kalesi'ni ziyaret ederken surların üzerine çıkarak Dinyester Nehri manzarasını mutlaka fotoğraflayın.

  2. 02

    Bölgede para birimi olarak genellikle Transdinyester Rublesi kullanıldığını unutmayın ve yanınızda nakit bulundurun.

  3. 03

    Şehirdeki yerel pazarları ziyaret ederek taze meyve, sebze ve yerel ev yapımı ürünleri inceleyin.

  4. 04

    Kişinev'den günübirlik bir gezi planlıyorsanız, erken saatlerde yola çıkarak gün ışığından maksimum düzeyde yararlanın.

  5. 05

    Yerel halkla iletişim kurarken Rusça bilmenin veya temel Rusça kelimeleri öğrenmenin işinizi kolaylaştıracağını unutmayın.

  6. 06

    Dinyester Nehri kıyısındaki yürüyüş yollarında akşamüstü yürüyüşü yaparak yerel yaşamı gözlemleyin.

SIK SORULAN SORULAR

Bender hakkında merak edilenler

Bender'e nasıl gidilir?+

Bender'e en kolay ulaşım Moldova'nın başkenti Kişinev üzerinden sağlanır. Kişinev'den hareket eden düzenli minibüsler ve otobüsler ile kısa sürede şehre varabilirsiniz.

Bender Kalesi'ni gezmek için ne kadar süre ayırmalıyım?+

Bender Kalesi ve içerisindeki müzeleri rahatça gezip fotoğraf çekilmek için en az 2 ila 3 saat ayırmanız önerilir.

Bender'de hangi diller konuşulur?+

Şehirde resmi olarak Romence (Moldovaca) geçerli olsaም da, günlük yaşamda ve turistik alanlarda Rusça çok yaygın olarak konuşulmaktadır.

Bender güvenli bir şehir mi?+

Bender genel olarak turistler için güvenli bir şehirdir; ancak her seyahatte olduğu gibi kişisel eşyalarınıza ve pasaportunuza dikkat etmeniz önemlidir.

Bender'den ne hediyelik eşya alınabilir?+

Yerel şaraplar, el dokuması tekstil ürünleri, geleneksel seramikler ve yerel el sanatları ürünleri sevdikleriniz için harika hediyelik alternatifleridir.

Bender'de kredi kartı kullanımı yaygın mı?+

Büyük otellerde ve süpermarketlerde kredi kartı kabul edilse de, küçük dükkanlar, kafeler ve pazarlar için yanınızda mutlaka nakit bulundurmalısınız.

ŞEHİR DENEYİMİ

Şehirde ne yapılır?

Bir şehri daha iyi tanımak için simge noktalarını yerel mahalleler ve gündelik deneyimlerle birleştir.

01

Tarihi merkezi keşfet

Şehrin tarihini, mimarisini ve kültürel kimliğini anlatan bölgelerden başla.

02

Yerel mahallelere gir

Ana turistik noktaların dışına çıkarak pazarları, mahalleleri ve yerel yaşamı deneyimle.

03

Yerel lezzetleri dene

Pazarlar, geleneksel restoranlar ve sokak lezzetleri üzerinden şehrin gündelik kültürünü tanı.

04

Şehri gece gör

Akşam yürüyüşleri, aydınlatılmış simge yapılar ve hareketli mahallelerle şehrin farklı bir yüzünü keşfet.

◈

Bender künyesi

◷Yerel saatEurope/Chisinau
◉Para birimiMDL
⌁Priz tipiYerelde kontrol edin
☀Hava durumu6°C

Kısa kısa

Ülke: Moldova

Nüfus: 110.175

Saat dilimi: Europe/Chisinau

Planlama notu

Yukarıdaki harita ve yerel POI’lerle yakın durakları aynı güne toplayarak daha dengeli bir rota oluşturun.

GÖRÜŞÜNÜZ ÖNEMLİ

Bender rehberi işinize yaradı mı?

Geri bildiriminiz şehir rehberini ve rota önerilerini geliştirmemize yardımcı olur.